Tranh cãi 10 năm chưa dứt

Bộ NN – PTNT vừa có văn bản gửi Bộ Tài nguyên – Môi trường (TN-MT) đề nghị sửa đổi danh mục các loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại tại Thông tư 22 có hiệu lực từ ngày 15-8-2011 khi thông tư này đã xếp tôm thẻ chân trắng và hàu Thái Bình Dương là loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại môi trường đã xuất hiện tại Việt Nam.

Tiềm năng kinh tế lớn

Theo Bộ NN – PTNT, hàu Thái Bình Dương và tôm thẻ chân trắng (có nguồn gốc Nam Mỹ) hiện nay đang là những loài được nuôi của ngành thủy sản Việt  Nam. Trong 6 tháng đầu năm 2011, xuất khẩu tôm thẻ chân trắng đạt 31.014 tấn (248,4 triệu USD), tăng 37,7% về khối lượng và 72,5% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Còn từ năm 2007, Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy I phối hợp với Công ty Đầu tư và Phát triển sản xuất Hạ Long (Quảng Ninh) đã nhập giống hàu Thái Bình Dương từ Đài Loan. Loài này đang được nuôi chủ lực tại Quảng Ninh, Hải Phòng và Thừa Thiên – Huế.

Thu hoạch tôm thẻ chân trắng tại Bạc Liêu. Ảnh: KHÁNH CHÂU
Theo Bộ NN – PTNT, việc đưa tôm thẻ chân trắng và hàu Thái Bình Dương vào danh mục các loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại môi trường có thể tác động không nhỏ đến việc phát triển sản xuất và xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Vũ Văn Tám khẳng định tôm thẻ chân trắng và hàu Thái Bình Dương đang phát huy hiệu quả, được khuyến khích nuôi vì có thị trường tốt.
Hai loài này từ trước đến nay được các cơ quan chức năng kiểm soát rất chặt chẽ. Cụ thể, các địa phương không bị cấm nuôi tôm thẻ chân trắng nhưng phải có quy hoạch và quản lý nghiêm ngặt, đặc biệt là những vùng có nuôi tôm sú bản địa. Ông Vũ Văn Tám quả quyết: “Từ đầu những năm 2000, đã đưa tôm thẻ chân trắng vào nuôi nhưng chưa phát hiện có bệnh Taura lây từ loài này sang tôm sú như lo ngại của các nhà khoa học”.

Ngập ngừng chưa quyết

Câu chuyện tôm thẻ chân trắng được xếp vào loài nguy hại và cần kiểm soát đã có từ 10 năm qua và gây tranh cãi giữa các nhà môi trường và ngành thủy sản. Ngành môi trường và các chuyên gia môi trường thì lo ngại về bệnh mà loài này có thể gây ra cho loài nuôi bản địa và thực tế đã gây hậu họa ở một số nước như Thái Lan, Indonesia… Tranh cãi nảy lửa nhất là năm 2007-2008 và lúc đó đã có ý kiến đề xuất cứ tiếp tục cho nuôi và kiểm soát chặt nguồn giống đầu vào, đặc biệt là giống nhập khẩu của cơ quan quản lý Nhà nước.

Hiện nay, tôm thẻ chân trắng và hàu Thái Bình Dương “dính” đủ các tiêu chí về loài ngoại lai có khả năng xâm hại môi trường theo Thông tư 22. Theo Bộ TN-MT, sau khi thông tư này có hiệu lực, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND cấp tỉnh, thành, các đơn vị thuộc Bộ TN-MT và các tổ chức, cá nhân có liên quan, có trách nhiệm triển khai thực hiện thông tư này, trong đó có quy định về tôm thẻ chân trắng và hàu Thái Bình Dương.

Việc tôm thẻ chân trắng có thể gây bệnh và hiệu quả kinh tế có đáng để mạo hiểm hay không vẫn chưa có câu trả lời từ phía cơ quan chức năng. Có điều với diện tích quá lớn mà người dân và doanh nghiệp đang đầu tư, cộng với thị trường xuất khẩu tới hàng trăm triệu USD/năm thì việc bỗng chốc chấm dứt nuôi hai loài này là vấn đề mà cơ quan chức năng phải sớm giải quyết để tiền đầu tư không uổng phí và mất thị trường xuất khẩu.

Đề nghị “xóa án” cho tôm thẻ chân trắng

Thứ trưởng Bộ NN – PTNT, bà Nguyễn Thị Xuân Thu, cho biết khi Thông tư 22 còn trong giai đoạn xin ý kiến của các bộ, ngành, ngày 14-4-2011, Bộ NN – PTNT đã góp ý đưa tôm thẻ chân trắng ra khỏi danh mục các loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại môi trường. Cũng tại thời điểm đó, trong dự thảo của Bộ TN-MT chưa đưa hàu Thái Bình Dương vào danh mục này. Bộ NN – PTNT đề nghị Bộ TN – MT xem xét điều chỉnh lại nội dung Thông tư 22, trước mắt, đưa hai loài trên ra khỏi danh mục loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại môi trường đã xuất hiện tại Việt Nam. 

T.Dũng

Vừa nuôi vừa lo

Việc chưa xóa bỏ tôm thẻ chân trắng ra khỏi danh sách các loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại môi trường làm nhiều người đang nuôi loại tôm này lo lắng. Chủ một hộ nuôi tôm này tại xã Vĩnh Trạch Đông, TP Bạc Liêu, cho biết: “Ngay từ khi con tôm này mới du nhập vào Việt Nam, tôi đã cất công tìm hiểu về nó. Nuôi con gì cũng vậy, nếu chuẩn bị cơ sở vật chất tốt, hiểu rõ về nó thì chuyện dịch bệnh có thể quản lý được”.

Ông Lê Văn Nhàn, một hộ nuôi tôm thẻ chân trắng tại ấp Lạc Hòa, xã Thạnh Hòa Sơn, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh, cho biết: Thời gian nuôi tôm thẻ chỉ khoảng 3 tháng là thu hoạch, sản lượng bình quân khoảng 8 tấn/ha. Nếu mỗi năm chỉ nuôi 2 vụ sẽ có được lợi nhuận gấp 2 đến 3 lần so với nuôi tôm sú.

Từ năm 2010 đến nay, nhiều hộ tại ĐBSCL bắt đầu mở rộng diện tích nuôi loại tôm này. Theo báo cáo của ngành thủy sản ĐBSCL, diện tích nuôi loại tôm thẻ chân trắng thống kê được ở khu vực này là trên 500 ha (thâm canh, quảng canh, luân canh…). Còn diện tích người dân nuôi tự phát rất lớn nhưng không thể thống kê được. Theo ông Phạm Anh Tuấn, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản – Bộ NN – PTNT, dù đã công bố “mở cửa” cho người nuôi thẻ chân trắng vùng ven biển ĐBSCL nhưng vẫn khuyến cáo phải nuôi thâm canh (công nghiệp), không được nuôi ở vùng quảng canh; hộ nuôi phải đảm bảo đầu tư trang thiết bị và cơ sở hạ tầng đầy đủ, không xả thải ra môi trường công cộng…

Ông Nguyễn Hoàng Giang, Chi cục trưởng Chi cục Nuôi trồng thủy sản Bạc Liêu, cho biết: Khi tôm thẻ chân trắng bị dịch bệnh, người nuôi thường giấu và tự thải nước có mầm bệnh ra môi trường. Còn nếu được nuôi thâm canh trong vùng quy hoạch, vấn đề xử lý dịch bệnh sẽ được kiểm soát dễ dàng hơn. Thực tế tại các tỉnh ĐBSCL có tình trạng người dân nuôi tràn lan, ngành chức năng không thể kiểm soát được, khi có dịch bệnh thì thiệt hại rất nặng nề.

Ông Nguyễn Hoàng Giang khẳng định: “Dù có nhiều nguồn dư luận khác nhau nhưng ngành nông nghiệp Bạc Liêu cũng như nhiều tỉnh khác sẽ vẫn xem tôm thẻ chân trắng như một giải pháp cho những vùng nuôi tôm sú kém hiệu quả. Vấn đề còn lại là chuyện quản lý ra sao của ngành chức năng, của cơ quan chuyên môn và địa phương đối với con tôm thẻ chân trắng. Vì nếu có quy hoạch, quản lý quy trình nuôi thì mọi chuyện sẽ được kiểm soát tốt”. 

Kh.Châu- X.Thạnh/Báo Người Lao Động

Thế Dũng

About nongdan24g

Nông dân 24giờ mỗi ngày cùng lao động tạo ra sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, những hạt lúa thơm ngon, thực phẩm giàu dinh dưỡng ... và giàu lên nhờ nông nghiệp. Hãy ghé mỗi ngày tại www.nongdan24g.com để có tin nông nghiệp sản xuất mới nhất.
Bài này đã được đăng trong Nông dân 24G và được gắn thẻ , , , . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s