Lão nông với khu vườn bạc tỉ

Mới đây, về công tác tại huyện Hải Hậu (Nam Định), gặp anh Phạm Văn Phiên – cán bộ Ban Dân vận Huyện uỷ, tôi đem chuyện đồn rằng ở Hải Hậu có người bán một cây sanh cảnh giá 200 cây vàng ra hỏi. Không chần chừ, anh Phiên xác nhận luôn.

Anh Phiên còn cho biết, người bán cây đó chính là… bố đẻ anh. Đó là cơ duyên để tôi có được một buổi chiều mê mẩn trong vườn cây độc đáo đến độ cổ quái của ông Phạm Văn Vĩnh – một lão nông ở xóm 4, xã Hải Phương (Hải Hậu), được hiểu thêm nhiều điều thú vị về chuyện cây, chuyện đời…

Khu vườn bạc tỉ

Chúng tôi thực sự choáng ngợp khi bước chân vào tư gia của ông Vĩnh. Bỏ qua ngôi nhà ba tầng lầu hiện đại, sang trọng nằm ngay cửa vào, tôi bị hút hồn trước hết bởi màu xanh bạt ngàn của khu vườn rộng đến hơn 4.000m2. Trong đó, có đủ các loại cây cảnh, cây thế, đặc biệt không thiếu một loại cây cảnh quý hiếm nào, từ  sanh, đa, si, đề đến tùng, khế, quế, du… Chiếm đại đa số là sanh, một loại cây cảnh từ lâu đã rất được ưa chuộng. Mỗi cây được trồng cẩn thận trên những chiếc bệ hoặc những phiến đá lớn, nhiều cây có thân, rễ xù xì, mốc thếch, bò loằng ngoằng tạo nên vô số những hình thù cổ quái, vô cùng lạ mắt.

Sau cảm giác sững sờ, choáng ngợp ấy, tôi có ý định đếm hết xem khu vườn hiện có bao nhiêu cây cảnh nhưng cuối cùng phải chào thua, bởi, dù đã cố gắng nhưng vẫn không sao đếm xuể. Hỏi chủ nhân, chẳng ngờ ông Vĩnh cũng lắc đầu: Chịu, không biết. Theo những người sành chơi cây cảnh, để được gọi là quý hiếm, một cây sanh phải có đủ các tiêu chuẩn: Rễ kiềng, gốc bồ, thân quái, ngọn chỉ, cành ngoan, sẹo liền, đặc biệt da phải mốc. Những cây như vậy, trong vườn của ông Vĩnh đếm sơ sơ cũng được trên dưới 100 cây. Để có được những cây cảnh quý hiếm như vậy, ngoài nhờ đến bàn tay kỳ diệu của tạo hoá, đất trời, qua năm tháng, nắng mưa nhào lặn, chuyển hoá, thì còn có sự tâm huyết, công lao chăm sóc của chủ nhân.

Cơ ngơi của gia đình ông Phạm Văn Vĩnh được xây dựng từ nguồn thu bán cây cảnh.
Cơ ngơi của gia đình ông Phạm Văn Vĩnh được xây dựng từ nguồn thu bán cây cảnh.

Đếm số lượng cây đã khó, định giá vườn cây của ông Vĩnh xem ra là một việc rất “lẩn thẩn”. Bởi, giá trị của cây cảnh không thể cân, đong, đo, đếm mà tuỳ vào cách nhìn và cảm nhận của mỗi người. Có người định giá nó vài chục tỉ đồng, người khác lại bảo nó phải có giá cả trăm tỉ,  nhiều người lại bảo nó vô giá.

Theo lời ông Vĩnh, năm 2008, ông đã bán cho một chủ doanh nghiệp ở Hải Dương ba cây sanh với giá 6 tỉ đồng, trong đó cây sanh mai bò do ông tự đặt tên vì nó có hình dáng giống như một con rùa đang bò có giá… 3 tỉ đồng! Vào  năm 2005, ông bán cho một nữ doanh nhân chuyên kinh doanh vải sợi ở thành phố Nam Định một cây sanh với số tiền tại thời điểm đó tương đương 200 cây vàng.

Ngoài hai lần bán cây đình đám trên, mới đây, ông Vĩnh còn bán thêm vài cây khác, trong đó không có cây nào giá bán dưới 1 tỉ đồng. Cơ ngơi hiện có của gia đình ông Vĩnh, theo lời ông, được xây dựng chủ yếu từ nguồn bán cây cảnh cũng phản ánh phần nào giá trị thực của khu vườn gia đình ông đang sở hữu. Trong đó, ngoài ngôi nhà ba tầng lầu, hiện đại, sang trọng nằm liền kề khu vườn với đầy đủ tiện nghi hiện đại, gia đình ông Vĩnh còn mới mua được khu đất rộng gần 200m2, đang xây dựng trên đó một biệt thự sang trọng ngay tại vị trí trung tâm, đẹp nhất tại một khu đô thị cao cấp của Hà Nội.

Chuyện cây, chuyện đời

Là tỉ phú, có thể gọi ông Vĩnh như vậy, nhưng tiếp xúc, chuyện trò với ông, tôi cảm nhận ở ông vẫn vẹn nguyên nét mộc mạc, chất phác rất đặc trưng của người nông dân Hải Hậu. Không “cao đàm, khoát luận” về những gì mình đang có, ngược lại chỉ thấy ở ông sự khiêm nhường khi chia sẻ về chuyện cây, về gia đình và về bản thân.

Chẳng phải bây giờ khi đã ngót thất tuần ông mới yêu và mê cây, ngay từ thời trai trẻ ông đã yêu và gắn bó với chúng cho tới tận bây giờ. Khi ấy, rời quân ngũ chỉ với chiếc balô cũ, để duy trì cuộc sống, như nhiều người ông Vĩnh cũng phải bươn trải  đủ nghề để kiếm sống cho cả gia đình năm người trong đó có ba cậu con trai đang tuổi ăn, tuổi lớn. Một trong những công việc ông đã trải qua đó là phụ trách công tác thú y cho HTX. Công việc tiêm phòng, chữa bệnh cho lợn, gà, chó, mèo, trâu, bò tưởng như rất thầm lặng ấy lại giúp ông Vĩnh có dịp lang thang, có mặt ở khắp các hang cùng, ngõ hẻm trong vùng. Vốn mê cây, đến giúp việc nhà ai thấy có cây là ông tìm cách sở hữu, người dễ thì xin, người khó thì mua, miễn sao mang được chúng về nhà.

Ở cái thời cái ăn, cái mặc còn không có đủ, việc ông Vĩnh suốt ngày tơ tưởng đến cây, lại còn bỏ tiền rước chúng về bày khắp nhà  khiến những người thân của ông không khỏi tức giận. Ông kể, vì chuyện cây, ông và bà Hồng vợ ông không ít lần “cơm không lành, canh không ngọt”. Rồi, mỗi khi có dịp “trà dư tửu hậu”, nhiều người biết chuyện lại bàn tán, người bảo ông “hâm”, người bảo ông “ngông”, người bảo ông “không có trách nhiệm với gia đình”… Bỏ mặc ngoài tai những lời thị phi, ông Vĩnh cứ nai lưng ra làm để vừa có tiền nuôi gia đình và để có tiền… mua cây.

Ông Phạm Văn Vĩnh bên những cây cảnh có giá trị hàng tỉ đồng.
Ông Phạm Văn Vĩnh bên những cây cảnh có giá trị hàng tỉ đồng.

Gom được cây nào ông lại hì hụi mang về trồng, chăm sóc, uốn thân, tạo thế theo sự hiểu biết và ý thích riêng của mình. Khi nhà không còn chỗ để bày ông mang cây đi gửi nhờ nhà anh em, họ hàng, làng xóm. Khi nhà anh em, họ hàng, làng xóm cũng không còn chỗ cho gửi, nhân có cơ hội ông mua lại cả một khu đất bỏ hoang rộng đến 4.000m2 trước đây là khu sản xuất gạch thủ công của HTX để đặt cây. Khu đất ấy giờ chính là khu vườn cây cảnh ai đến cũng phải trầm trồ, thán phục.

Rồi, có lần, cách đây đã 20 năm, vì quá mê một cây sanh của ông Dương ở xã Trực Thái (Trực Ninh) ông Vĩnh đã quyết tâm gom đủ 2 cây vàng mua cho bằng được. Sở dĩ ông quyết tâm mua là bởi đó là cây sanh cổ, có tuổi đời gần 100 năm, trước ông Dương, chủ nhân của nó là ông Hàn Nhân, một viên chức thời Pháp, năm 1954, khi di cư vào Nam, ông Hàn Nhân không thể mang theo mới đành phải bán lại.

Ông Vĩnh bảo, sanh nghệ thuật không thiếu, nhưng sanh cổ không thể ngày một ngày hai là có được. 2 cây vàng chứ hơn nữa nếu mua được với những người biết giá trị của nó vẫn còn là rẻ. Cũng may, khi đó gia đình ông mở thêm cửa hàng chuyên kinh doanh “cám Con Cò”, nhờ vậy có thêm nguồn thu nhập nên gia đình ông không đến nỗi quá “khốn đốn” bởi những lần “bốc đồng” vì cây của ông Vĩnh.  Chẳng thế mà có lần, để có tiền mua cây, ông Vĩnh đã liều giấu vợ mang cả sổ đỏ thế chấp cho ngân hàng để vay tiền. Đến hạn chưa kịp trả lãi, nhân viên ngân hàng đến tận nhà thu, khi ấy bà Hồng mới biết. Gia đình ông lại trải qua một phen chao đảo.

Ông tâm sự, phải đến những năm đổi mới, đời sống kinh tế-xã hội ngày một phát triển, chơi cây cảnh trở thành thú vui tao nhã của nhiều người, thị trường cây cảnh hình thành thì số cây bao nhiêu năm ông âm thầm lượm lặt, gom góp, chăm sóc mới trở nên có giá, được nhiều người biết đến và hỏi mua ngày một nhiều. Nhiều cây trước đây ông xin được hoặc mua với giá chẳng đáng bao nhiêu giờ qua năm tháng, qua sự chăm sóc, tạo hình của ông được những người sành chơi trả cả triệu, chục triệu, trăm triệu, rồi cả tỉ bạc. Đến khi ấy, người thân trong nhà mới nhận ra hiệu quả, ý nghĩa công việc bấy lâu ông âm thầm theo đuổi để không còn phản đối mà quay sang hết lòng ủng hộ, giúp đỡ.

Hỏi ông Vĩnh điều gì ở cây cảnh khiến ông mê mẩn như vậy? Ông trải lòng tâm sự rằng, vượt lên trên hết những giá trị vật chất, giá trị lớn nhất sinh vật cảnh mang lại cho con người chính là giá trị về mặt tinh thần. Cây cối trước hết là sản phẩm và là một phần của thiên nhiên. Được gần, gắn bó với cây xanh, với thiên nhiên tâm hồn con người sẽ trở nên thanh tịnh. Với ông, chỉ cần mỗi lần được hoà mình trong vườn cây, được lắng nghe, được chứng kiến những chuyển động tuy chậm rãi nhưng thật kỳ diệu, tinh tế của mỗi mầm cây, kẽ lá là mỗi lần quên hết mệt mỏi, ưu phiền, tâm hồn trở lên thanh thoát, thấy yêu đời, yêu cuộc sống hơn gấp bội phần.

Riêng với cây sanh, ông không chỉ bị mê hoặc bởi vẻ đẹp hình thức mà còn bởi vẻ đẹp của hồn cây, bởi triết lý nhân sinh ông rút ra được từ đời sanh. Thật hiếm có loại cây nào có sức sống kỳ diệu như sanh, trồng trên đất sống tốt, trồng trên đá vẫn sống khoẻ, chỉ ngâm trong nước cũng vẫn cứ xanh tươi. Ông bảo, vẻ đẹp, sức sống mãnh liệt ấy của cây sanh là điều con người cần phải học tập để biết vươn lên trong cuộc sống, dù ở bất cứ hoàn cảnh nào. Điều đó cũng đã lý giải tại sao đã có bao người, trong đó có ông Vĩnh cả đời cứ mải mê mẩn, nặng lòng với cây sanh.

Duy Hưng – Tất Thảo

About nongdan24g

Nông dân 24giờ mỗi ngày cùng lao động tạo ra sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, những hạt lúa thơm ngon, thực phẩm giàu dinh dưỡng ... và giàu lên nhờ nông nghiệp. Hãy ghé mỗi ngày tại www.nongdan24g.com để có tin nông nghiệp sản xuất mới nhất.
Bài này đã được đăng trong Nông dân 24G và được gắn thẻ , , , , , . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s