Xót xa nhà nông không đất

“Ở đây, dân chúng tôi đói đất lắm. Trông chờ vào biển thì đâu phải lúc nào biển cũng nghe theo tâm nguyện của con người. Biển cho nhiều thứ, nhưng cũng cướp đi nhiều. Bà con chúng tôi chẳng biết làm sao để sống cho tốt nữa, cho nên từ thế hệ này đến thế hệ kia vất vả, đi làm thuê và mỏi mòn sống trong cơ cực…” Đó là lời tâm sự của ông Phan Văn Oánh, một người dân không có đất ở xã Ngư Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa.

Ông Phan Văn Oánh: Phải lên được bờ mới yên tâm


Xã “thèm đất”

Là nông dân mà không có đất, đúng là chuyện  hài hước đến đau lòng. Nhưng đó lại là chuyện thật. Có một xã được mệnh là xã “thèm đất” vì, cả xã có 16000 nhân khẩu và diện tích chưa đầy nửa cây số vuông. Đây là địa phương duy nhất ở Thanh Hoá không có đất nông nghiệp. Người dân phải phụ thuộc vào biển, gắn cuộc sống của mình với cái tôm cái tép và những sóng gió bịt bùng trùng khơi.

“Không đất vẫn phải lao động để sống. Mặc dù cuộc đời người nông dân không có đất thì trăm bề cơ cực”. Đó là tâm sự của nhiều người dân xã Ngư Lộc, huyện Hậu Lộc tỉnh Thanh Hóa. Người trẻ còn đỡ, với những người già, tuổi cao sức yếu, ao ước có đất biết nhường nào. Thực tế là 16 ngàn người sống trên một diện tích đất chưa đầy nửa cây số vuông (0,47km2). Cái rau ăn phải đi mua hoàn toàn ngoài chợ. Ngoài bấu víu vào biển, họ chưa tìm ra một điểm nào khác để mưu sinh. Trong khi nguồn tài nguyên biển ngày càng cạn kiệt, việc đánh bắt không phải lúc nào cũng theo ý muốn. Mà dân số thì ngày càng tăng. Phó Chủ tịch UBND xã Ngư Lộc Nguyễn Văn Ngữ cho rằng việc giải quyết công ăn việc làm cho lao động ở xã là rất nan giải. Một nửa số lao động đang thiếu việc làm trầm trọng. Khi thiếu công ăn việc làm, họ thường tìm đến các thành phố lớn để mưu sinh. Cuộc sống quá vất vả nên chẳng ai quan tâm nhiều đến chuyện học hành của con cái. Chúng phần lớn chỉ được theo học hết cấp II rồi nghỉ ở nhà theo cha mẹ ra biển, chạy chợ hoặc đi làm thuê. Lớn lên tí chút thì xây dựng gia đình, sinh con đẻ cái, luẩn quẩn vào vòng mưu sinh.
Ông Phan Văn Oánh, một ngư dân kỳ cựu có bảy người con thì cả bảy đều xây dựng gia đình và theo cha làm nghề chài lưới. Từ độ “bão giá” bùng nổ, tất cả các con ông đều chán nản với nghề, đang tìm cách xoay xoả cuộc sống. Bỏ làng ra đi, hay cứ bám biển? Ông Oánh thì già rồi, muốn một ngày sống bình yên cũng không được. Làm sao ông có thể sống bình yên được khi con ông đang sống khổ, các cháu nheo nhóc. Ông tâm sự: “Trời sinh voi không sinh cỏ ư? Chẳng lẽ dân chúng tôi cứ chịu mãi cảnh thụ động sống nhờ biển? Con cá, cái tôm ngày càng khó kiếm. Tương lai trước mắt quá mờ mịt”. Nghe ông tâm sự, tôi càng hiểu nỗi lo về cái ăn cái ở của người dân, của những người già như ông. Người dân nơi khác có ruộng vườn, người ta còn bấu víu vào ruộng vườn. Đằng này người đông, nhà cửa xát xạt nhau, đến cái nhà cũng khó thở chứ không nói gì đến con người.

làng biển

Bao giờ hết đặt sự sống vào… biển?

Sống nhờ và phụ thuộc hoàn toàn vào biển cơ cực trăm bề. Khi màn đêm buông xuống mọi người chìm vào giấc ngủ thì người dân ở xã Ngư Lộc đã phải trở dậy để ra khơi. Họ kéo thành từng đoàn, đoàn nhỏ chừng chục người, đoàn đông lên đến vài chục. Có khi họ kết hợp 2- 3 gia đình lại với nhau. Không có đất nông nghiệp, họ mưu sinh bằng nghề đánh bắt, sống nhờ biển khơi. Nhưng cuộc sống của họ luôn tiềm ẩn đầy bất trắc. Chỉ những đàn ông, những người đàn bà khoẻ mạnh mới có thể ra biển. Còn người già và trẻ nhỏ phải sống nhờ những người đi biển kiếm cá, để có tiền chi dùng cho những sinh hoạt hàng ngày. Đứa trẻ sinh ra đã biết vị mặn mòi của biển, vị tanh nồng của sinh vật biển, nhưng phải đến tuổi 14, 15, có sức chúng mới được phép ra khơi.

Khi tâm sự với chúng tôi, ông Hoàng Văn Thư, ngư dân thôn Thắng Lộc (Ngư Lộc) kể: “Ông trời có đức hiếu sinh, không cho xã Ngư Lộc đất thì cho biển. Nhưng để sống được với biển vất vả hơn nhiều”. Chỉ còn kém một tuổi nữa là tròn bảy mươi, ông cũng không rõ đã bao nhiêu đời người sống và đánh cá trên cái xã biển này, chỉ nhớ rằng xưa khi ông còn nhỏ đã theo cha ra biển. Giờ nghề đó lại truyền sang đời con, đời cháu.
Cứ đến khoảng 1h30đêm là bố con ông trở dậy ra khơi, chỉ trừ ngày giông gió. Con trai ông – Hoàng Văn Đông là chủ tàu năm nay mới 25 tuổi. Dù ít tuổi nhưng Đông đã có thâm niên 10 năm đi biển. Gương mặt già trước tuổi của anh, sạm đi vì nắng gió. Con trai ở đây cứ 14 tuổi trở đi là được gia đình cho ra biển. Đó được gọi là cái tuổi đã trưởng thành rồi.
Để sống được với biển, người dân ở đây phải thuộc biển như lòng bàn tay. Họ còn có bí quyết đọc được tính nết theo mùa của biển. Điều này do kinh nghiệm lâu đời đúc rút ra. Để có thể biết được hôm nay thời tiết thế nào, ngoài xem tivi ra họ quan sát hướng gió và màu nước, cường độ của sóng. Nhưng nhiều khi tính khí biển thất thường, không thể đoán biết trọn vẹn được, nên có những người gặp sự cố bất thường, gây tổn thất lớn như bị lật thuyền, vỡ thuyền… thiệt hại về người và tài sản là rất lớn. Biết là nguy hiểm, khó khăn nhưng người dân vẫn phải cố gắng ngày đêm bám biển mưu sinh.

Không đến trường, em bám biển mưu sinh

Chúng tôi may mắn có dịp ra khơi cùng những người dân. Trước khi đi phải chuẩn bị tinh thần từ đêm trước. Hôm ấy gió mạnh hơn mọi ngày, thuyền chòng chành theo từng con sóng lớn. Tôi thấy rùng mình. Ông Thư bảo “Người đi không quen rất khó chịu, dễ bị say sóng. Như vậy để anh biết cụôc sống người đi biển chúng tôi”. Sau 4 giờ chạy, cũng đi cách bờ được chừng 30 hải lý. Nhìn vào phía đất liền đã thấy bình minh đang ló rạng. Họ say sưa, cần mẫn làm việc, thả lưới, kéo, gom cá.
Khoảng 3-4 giờ chiều thuyền quay về đất liền. Nhưng có những đoàn tàu lớn, phải ở ngoài khơi mênh mông cả tháng mới trở về nhà. Những người vợ trẻ đang đợi chồng, những đứa con ngóng bố. Và phải khi nào thấy người thân của mình thực sự an toàn, người đợi mới thở phào nhẹ nhõm.
Chúng tôi tạm biệt những nhà nông không đất mà thấy đắng đót trong lòng. Chẳng biết tương lai những đứa trẻ ở đây ra sao khi tài nguyên biển ngày càng cạn kiệt.

 

Theo Đại Đoàn Kết

About nongdan24g

Nông dân 24giờ mỗi ngày cùng lao động tạo ra sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, những hạt lúa thơm ngon, thực phẩm giàu dinh dưỡng ... và giàu lên nhờ nông nghiệp. Hãy ghé mỗi ngày tại www.nongdan24g.com để có tin nông nghiệp sản xuất mới nhất.
Bài này đã được đăng trong Nông dân 24G và được gắn thẻ , , , , , , , , , , , , , , . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s