Thực hiện QĐ 289 của Chính phủ: Bao giờ tiền hỗ trợ đến tay ngư dân?

Tàu của ngư dân xã Tam Quan Bắc (Hoài Nhơn – Bình Định) neo bờ vì giá dầu cao

Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định 289/QĐ-TTg về việc hỗ trợ tiền xăng dầu, mua mới, đóng mới, thay máy tàu cho ngư dân với mức cao nhất 70 triệu đồng /năm. Tuy nhiên, sau gần 4 tháng triển khai, nhiều nơi vẫn chưa nhận được tiền, đặc biệt là khoản hỗ trợ xăng dầu, khiến nhiều ngư dân gặp không ít khó khăn nhất là trong tình hình giá cả leo thang hiện nay

Tiền… đứng im

Theo Cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản (Bộ Nông nghiệp và PTNT), chỉ trong 2 năm (2007 – 2008), giá nhiên liệu đã tăng 40%, trong khi giá hải sản chỉ tăng 10 – 15%. Điều này ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động đánh bắt, khai thác hải sản của ngư dân, đặc biệt là đối với tàu lưới kéo.

Chỉ tính riêng trong đợt tăng giá dầu từ 10.500 đồng /lít lên 13.900 đồng /lít như hiện nay, chi phí nhiên liệu của đội tàu cá cả nước đã tăng thêm khoảng 6.000 tỷ đồng /năm. Trung bình, một chuyến ra khơi của đội tàu đánh bắt cá ngừ đại dương công suất 150CV sẽ vào khoảng 70 – 105 triệu đồng, trong khi sản lượng cá ngừ chỉ đạt trên dưới 1 tấn /chuyến, doanh thu 70-80 triệu đồng. Vì thế, 100% số tàu làm nghề lưới kéo, câu cá ngừ đại dương thua lỗ. Đây chính là lý do khiến số tàu lưới kéo tại các tỉnh trọng điểm khai thác thuỷ – hải sản như Bà Rịa – Vũng Tàu, Cà Mau, Sóc Trăng, Kiên Giang… nằm bờ tới 25 – 30%.

Tại buổi giao ban trực tuyến giữa Bộ Nông nghiệp và PTNT với các tỉnh, thành phố có bờ biển, Bộ trưởng Cao Đức Phát nhấn mạnh: “Để đảm bảo hoạt động cho các đội tàu khai thác hải sản, ổn định đời sống ngư dân và các nghề dịch vụ kèm theo, việc hỗ trợ chi phí mua nhiên liệu cho bà con là nhiệm vụ vô cùng cấp bách và ưu tiên hàng đầu”. Theo Quyết định 289/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tổng số tiền Nhà nước hỗ trợ ngư dân tính đến ngày 7/7/2008 dự kiến gần 2.000 tỷ đồng, riêng tiền hỗ trợ giá dầu là 1.600 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay chỉ có Đà Nẵng là đưa được tiền đến tay ngư dân, nhưng cũng chỉ giải ngân được 684 triệu đồng trong tổng số 33 tỷ đồng được hỗ trợ.

“Tắc” do đâu?

Ông Trần Ngọc Quang, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam cho biết: “Việc tiền chưa đến tay ngư dân không phải do thiếu mà do hồ sơ hỗ trợ quá rườm rà, thủ tục triển khai mất nhiều thời gian”.

Theo ông Dương Ngọc Nhi, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, với số tàu, thuyền hiện có, tỉnh này cần 110, 360 tỷ đồng hỗ trợ cho ngư dân. Tuy nhiên, nếu theo Thông tư 35/TT-BTC của Bộ Tài chính, đối tượng được hưởng hỗ trợ phải đảm bảo quá nhiều điều kiện như hoàn thành thủ tục đăng ký, đăng kiểm; có giấy phép khai thác hoặc giấy đăng ký kinh doanh; hoàn thành mua bảo hiểm thân tàu, bảo hiểm tai nạn thuyền viên; đăng ký thuyền viên và được cấp số danh bạ thuyền viên; người điều khiển tàu phải có bằng thuyền trưởng, máy trưởng… “Khi biết nội dung thông tư, chúng tôi lo đến toát mồ hôi vì đa phần ngư dân lái tàu bằng kinh nghiệm”, ông Nhi nói.

Việc quy định hỗ trợ tiền dầu căn cứ theo số lần đánh bắt và theo dải công suất cũng chưa phù hợp, bởi trên thực tế, tuỳ loại thuỷ, hải sản đánh bắt mà ngư dân có số lần đi biển khác nhau, nhiều tàu đi cả năm không về. Anh Lê Văn Dần, chủ tàu ĐNA 90098 (quận Sơn Trà – TP. Đà Nẵng) nhận xét: “Chúng tôi đánh bắt xa bờ tốn nhiều kinh phí hơn, độ rủi ro cao, còn có nhiệm vụ bảo vệ hải phận mà chỉ được hỗ trợ 24 triệu đồng /3 chuyến, trong khi các tàu dưới 90CV, chỉ quanh quẩn ven bờ mà lại được nhận 15 – 20 triệu đồng /năm”.

Tuy nhiên, theo báo cáo của nhiều địa phương, nguyên nhân việc hỗ trợ tiền dầu chậm không chỉ từ phía ngư dân mà hiện nhiều nơi còn chưa có danh sách cụ thể tên, tuổi, địa chỉ chủ tàu, số phương tiện, công suất máy do quản lý lỏng lẻo, việc kiểm định tàu cá không nghiêm ngặt và thường xuyên; quy chế phối hợp giữa các ban ngành thiếu đồng bộ, dẫn tới việc xác định số lần, ngày giờ ra khơi không chính xác và kịp thời. Theo ông Trần Phước Tài, Trưởng phòng Kế hoạch – Đầu tư (Sở Nông nghiệp và PTNT Đà Nẵng), giá nhiên liệu tăng cao khiến 40 -50% trên tổng số 1.939 tàu cá phải nằm bờ. Nhưng sau khi có Quyết định 289, nhiều ngư dân đã trở lại biển hoạt động. Sở dĩ Đà Nẵng triển khai nhanh hơn các tỉnh, thành khác là nhờ quản lý chặt chẽ. Từ năm 2005, Đà Nẵng đã phân cấp quản lý tàu cá cho từng quận, huyện rà soát và nắm danh sách nhóm tàu theo công suất để lồng ghép với các chính sách hỗ trợ như cho vay, cấp máy bộ đàm, đào tạo thuyền trưởng, máy trưởng, quy hoạch khai thác”.

Theo thống kê của liên sở Tài chính và Nông nghiệp – PTNT Bình Thuận, tổng kinh phí hỗ trợ cho ngư dân toàn tỉnh là 141 tỷ đồng, riêng hỗ trợ tiền dầu là 136, 583 tỷ đồng cho 7.676 tàu thuyền. Thủ tục rườm rà mà Thông tư 35 quy định đã được sửa đổi, theo đó, hồ sơ đề nghị hỗ trợ không còn phải trình nhật ký khai thác, báo cáo hoạt động chuyến biển; không cần giấy chứng nhận bảo hiểm thân tàu và bảo hiểm thuyền viên (trừ tàu trên 90CV); bỏ hợp đồng lao động 1 năm giữa chủ tàu với thuyền viên đã tương đối thoả lòng người dân, nhưng việc thực hiện lại tắc ở các cấp chính quyền, nhiều nơi còn lơ là, chưa triển khai các thủ tục giúp ngư dân. Thành phố Phan Thiết, nơi có số lượng tàu thuyền hưởng hỗ trợ nhiều nhất nhưng đến thời điểm này vẫn chưa báo cáo danh sách và dự trù kinh phí với Sở Tài chính để xem xét, cân đối nguồn vốn, cũng chưa triển khai đến các phường, xã.

Khai thác biển, Cần thay đổi phương thức hoạt động

Bộ trưởng Cao Đức Phát nhấn mạnh: “Bộ đã truyền đạt ý kiến xúc tiến ngay việc hỗ trợ tiền cho ngư dân của Thủ tướng Chính phủ, đồng thời đã có công điện chỉ đạo các địa phương triển khai sớm nhất có thể mà không cần có thông tư, hướng dẫn theo quy trình pháp lý như thông lệ. Bộ sẽ chịu trách nhiệm với Thủ tướng về vấn đề này. Đề nghị các tỉnh chi trả ngay cho những ngư dân đã có đủ hồ sơ, thủ tục hoàn chỉnh hoặc chi tạm ứng một phần cho các chủ tàu cá có hoạt động khai thác thuỷ sản thường xuyên nhưng còn thiếu một số thủ tục cần thiết”.

Lãnh đạo nhiều tỉnh cho rằng, nếu chỉ hỗ trợ giá dầu thì việc bỏ ra gần 2.000 tỷ đồng /năm sẽ như “muối bỏ bể” nếu ngư dân và chủ các tàu cá không thay đổi phương thức hoạt động để thích ứng nhanh với những biến động của chi phí đầu vào. Các địa phương cần học tập kinh nghiệm quản lý tàu thuyền của Đà Nẵng; nhanh chóng chuyển đổi kỹ thuật khai thác, thay máy bằng máy tiết kiệm nhiên liệu; đẩy nhanh việc nhân rộng mô hình khai thác theo tổ, đội có chia sẻ thông tin về ngư trường; hỗ trợ kinh phí đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật sơ chế, bảo quản sản phẩm sau khi khai thác, tăng cường vận động ngư dân chuyển đổi từ khai thác sang nuôi trồng, làm dịch vụ du lịch theo lộ trình cắt giảm khoảng 40.000 tàu cá trong những năm tới.

Theo Kinh tế nông thôn

About nongdan24g

Nông dân 24giờ mỗi ngày cùng lao động tạo ra sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, những hạt lúa thơm ngon, thực phẩm giàu dinh dưỡng ... và giàu lên nhờ nông nghiệp. Hãy ghé mỗi ngày tại www.nongdan24g.com để có tin nông nghiệp sản xuất mới nhất.
Bài này đã được đăng trong Nông dân 24G và được gắn thẻ , , . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s